19 Mayıs 2018 Cumartesi

Blockchain teknolojisi nedir, nasıl çalışır ?

Blockchain nedir, ne işe yarar, neler sağlar ?


blockchain blok zinciri nedir


Blockchain; internet, sosyal medya, televizyon gibi kanallardan ya da bir şekilde teknoloji haberlerinden kulağınıza çalınmıştır, bugün sizlere blockchain teknolojisini basit bir şekilde açıklamaya çalışacağım.

Son zamanların popüler konularından olan blockchain nedir ? Sorusunun cevabına geçmeden önce, blockchain teknolojisi hakkındaki bazı anlam karmaşalarının önüne geçmek için bu kavramların neyi ifade ettiği üzerinde durmak gerektiğini düşünüyorum.

Öncelikle blockchain deyince çoğu kişinin kafası bitcoine gitmekte ve bitcoin ile blockchainin aynı şeyler olduğu düşünülmektedir. Oysaki bu iki kavram birbirinden oldukça farklıdır.

Bu anlamda ilk olarak bu kavramları ele almak gerekiyor.

Blockchain ile Bitcoin arasındaki fark nedir ?


Bitcoin: Dijital bir para türüdür.

Blockchain ise bitcoin gibi dijital paraların da alt yapısını oluşturan sistemdir.

Bu açıklama ile blackchainin bitcoinle aynı şeyler olmadığını ortaya koymakla beraber, aynı zamanda bir diğer yanlış anlama olan blockchain teknolojisinin sadece kripto paralara ya da sadece finansal işlemlerle ilgili konularda alt yapı oluşturan teknoloji olmadığı da anlaşılmalıdır. Şöyle ki blockchain teknolojisi sadece finansal konularda değil, hemen her alanda kullanım sağlayan bir teknolojidir.

blockchain nasıl çalışır

Blockchain Nedir ? 

En net ifade ile blockchain, işlemlerin tek bir sunucuda tutulmadığı ve bilgilerin şifrelenerek takibini sağlayan dağınık bir veri kayıt ve takip sistemidir. Blockchain kavramı Türkçe'ye çevrildiğinde ve sözcük anlamına bakıldığında; blok zinciri olarak karşımıza çıksa da kayıt zinciri kavramı da kullanılmaktadır. 

Blockchain teknolojisi nasıl çalışır ?


Blockchain teknolojisi hakkında biraz araştırma yaptığınızda bazı kaynaklar dışında çok fazla teknik ve karmaşık terimlerle karşılaşmışsınızdır. Aslına bakarsanız konuyu anlamak için teknik terimlerin içerisinde boğulmak yerine somut örneklerle gitmek yerinde olacaktır.

Konuyu anlamak için şu basit örnekle başlayabiliriz. Bundan yıllar önce, kredi kartı gibi alternatif ödeme sistemleri olmadığından ya da bir süre bu tür ödeme yöntemleri tercih edilmediğinden insanlar alışverişlerini veresiye olarak gerçekleştiriyordu.

Örneğin mahalle bakkalından alışveriş yapıldığında veresiye defterine işlenen bir düzen vardı fakat bu işlemlerin kaydedildiği tek yer tabiki bakkal defteri değildi. Mahalle bakkalı yapmış olduğumuz alışverişi kendi defterine yazarken bir de bizdeki karşılığı olan küçük not defterimize de yazıyordu.
Böylelikle iki taraf açısından da karşılaştırmalı olarak işlemler kayıt altına alınıyordu. Bu durumda mahalle bakkalı kendi defterindeki verilerle oynasa müşterideki kayıtlar ile tutmayacağından ya da tam tersi müşteri kendi not defterindeki kayıtlarla oynasa bu bilgiler bakkalın defterindekilerle tutmayacağından iki taraflı kontrol sağlıyordu. İşte blockchain sistemi de kabaca tam da bu örnekteki gibi işlemektedir.

Buradaki örneğimizi banka işlemlerimiz için düşünürsek, gerçekleştirmiş olduğumuz bankacılık işlemlerimizi dijital bankacılık sayesinde en basitinden mobil bankacılık uygulamamız üzerinden rahatça görüntüleyebilmekteyiz. Fakat mevcut durumda aslında bu bilgileri kimliğimizi sisteme tanıtarak bankanın sunucusuna bağlanarak görüntülemekteyiz.  Blockchain teknolojisi ise tüm bu süreçleri en başından itibaren şifreleyerek sistemde yer alan yapı üzerinde birbirine bağlı blok zincirleri oluşturarak gerçekleştirmektedir. Böylelikle belli bilgilerin hash (parmak izi olarak düşünebiliriz) ile birbirine bağlı blok zincirleri üzerinden ilerlemesi nedeniyle tıpkı bakkal örneğimizdeki gibi bu bilgilerin değiştirilmesi nasıl mümkün değilse aynı şekilde, blockchain teknolojisi ile kayıtlar çok daha kompleks ve birbirine bağlı blok zincirlerindeki hashlerin değiştirilmesi de aynı şekilde mümkün değildir.

Konumuzu toparlayacak olursak, blockchain teknolojisi sadece finansal alanda değil hemen her alanda kendisini göstermekle birlikte, bilgi güvenliği ve maliyetlerin azaltılması açısından şirketlere oldukça büyük avantajlar sağlayacağı görülmektedir.

Blockchain (blok kayıt zinciri) ile ilgili burada çok fazla teknik terimlere girmeden anlatmayı tercih ettiğim konuyla ilgili aşağıdaki video ile daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.





0 yorum:

Yorum Gönder